Từ điển thuật ngữ tài chính
Gặp một thuật ngữ tài chính lạ? Tra cứu nhanh 40+ khái niệm — giải thích ngắn gọn, dễ hiểu, kèm ví dụ và công cụ liên quan.
40 thuật ngữ
APR (lãi suất thực)
Vay vốnAPR là lãi suất thực tế hằng năm của khoản vay, gồm cả lãi danh nghĩa và phí bắt buộc.
Bảo hiểm nhân thọ
Bảo hiểmBảo hiểm nhân thọ chi trả một khoản tiền cho người thụ hưởng khi người được bảo hiểm tử vong hoặc thương tật.
Bảo hiểm tiền gửi
Tiết kiệmBảo hiểm tiền gửi là cơ chế bảo vệ tiền gửi của bạn, chi trả tối đa 125 triệu/người/ngân hàng nếu ngân hàng đổ vỡ.
Chứng chỉ tiền gửi (CCTG)
Tiết kiệmCCTG là giấy tờ có giá ngân hàng phát hành, tương tự sổ tiết kiệm nhưng thường lãi cao hơn, kỳ hạn dài.
CIC (điểm tín dụng)
Thẻ tín dụngCIC là Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia, lưu lịch sử vay nợ và đánh giá uy tín tín dụng của bạn.
Cổ phiếu
Đầu tưCổ phiếu là chứng chỉ sở hữu một phần công ty, sinh lời qua tăng giá và cổ tức.
DCA (đầu tư đều đặn)
Đầu tưDCA là chiến lược đầu tư một số tiền cố định đều đặn, bất kể giá lên hay xuống.
DIME (tính bảo hiểm)
Bảo hiểmDIME là phương pháp tính nhu cầu bảo hiểm nhân thọ = Nợ + Thu nhập thay thế + Dư nợ nhà + Giáo dục con.
DTI (tỷ lệ nợ trên thu nhập)
Vay vốnDTI là tỷ lệ tổng số tiền trả nợ hằng tháng so với thu nhập, ngân hàng dùng để đánh giá khả năng trả nợ.
Đa dạng hóa
Đầu tưĐa dạng hóa là không bỏ tất cả tiền vào một tài sản, để giảm rủi ro khi một khoản thua lỗ.
Điều khoản loại trừ
Bảo hiểmĐiều khoản loại trừ là các trường hợp bảo hiểm không chi trả, lý do phổ biến nhất khiến bị từ chối bồi thường.
eKYC
Ngân hàng sốeKYC là định danh điện tử, cho phép mở tài khoản ngân hàng online bằng CCCD gắn chip và xác thực khuôn mặt.
ETF
Đầu tưETF là quỹ hoán đổi danh mục, mô phỏng một chỉ số như VN30, giao dịch như cổ phiếu trên sàn.
FIRE (tự do tài chính)
Tài chính cá nhânFIRE là phong trào tích lũy và đầu tư để đạt tự do tài chính, có thể nghỉ hưu sớm.
Giảm trừ gia cảnh
Tài chính cá nhânGiảm trừ gia cảnh là khoản thu nhập được miễn thuế cho bản thân và người phụ thuộc.
Hóa đơn điện tử
Ngân hàng sốHóa đơn điện tử là hóa đơn dạng số, bắt buộc với doanh nghiệp, thay cho hóa đơn giấy.
Hoàn tiền (cashback)
Thẻ tín dụngCashback là số tiền được hoàn lại theo phần trăm chi tiêu khi dùng thẻ tín dụng.
Lãi kép
Tài chính cá nhânLãi kép là khi tiền lãi sinh ra tiếp tục được tính lãi, khiến tài sản tăng nhanh theo thời gian.
Lãi suất thả nổi
Vay vốnLãi suất thả nổi là lãi thay đổi theo lãi suất cơ sở của ngân hàng, thường áp dụng sau giai đoạn ưu đãi.
Lạm phát
Tài chính cá nhânLạm phát là sự tăng giá chung của hàng hóa theo thời gian, khiến cùng số tiền mua được ít hơn.
LTV (tỷ lệ vay trên giá trị)
Vay vốnLTV là tỷ lệ số tiền vay so với giá trị tài sản đảm bảo, ví dụ vay 70% giá nhà thì LTV là 70%.
Lương Gross & Net
Tài chính cá nhânGross là lương trước thuế và bảo hiểm; Net là lương thực nhận sau khi trừ các khoản này.
Miễn lãi (kỳ sao kê)
Thẻ tín dụngMiễn lãi là khoảng thời gian 45-55 ngày bạn được dùng tiền thẻ tín dụng mà không bị tính lãi, nếu trả đủ.
Ngân sách 50/30/20
Tài chính cá nhân50/30/20 là quy tắc chia thu nhập: 50% nhu cầu thiết yếu, 30% mong muốn, 20% tiết kiệm và đầu tư.
Phân bổ tài sản
Đầu tưPhân bổ tài sản là cách chia tiền vào các kênh (tiền mặt, tiết kiệm, cổ phiếu, vàng...) theo mục tiêu và khẩu vị rủi ro.
Phí thường niên
Thẻ tín dụngPhí thường niên là khoản phí hằng năm để duy trì thẻ tín dụng, thường 200.000đ đến vài triệu đồng.
Quỹ khẩn cấp
Tài chính cá nhânQuỹ khẩn cấp là khoản tiền dự phòng 3-6 tháng chi tiêu để vượt qua biến cố mà không phải vay nóng.
Quỹ mở
Đầu tưQuỹ mở là hình thức gom tiền nhiều nhà đầu tư để chuyên gia đầu tư hộ, phù hợp người bận rộn.
Snowball & Avalanche
Tài chính cá nhânHai chiến lược trả nợ: Snowball trả khoản nhỏ nhất trước, Avalanche trả khoản lãi cao nhất trước.
Tất toán trước hạn
Vay vốnTất toán trước hạn là trả hết khoản vay sớm hơn hợp đồng, giúp tiết kiệm lãi nhưng có thể chịu phí phạt.
Thang kỳ hạn (CD laddering)
Tiết kiệmThang kỳ hạn là chia tiền gửi thành nhiều khoản với kỳ hạn khác nhau để cân bằng lãi suất và thanh khoản.
Thời gian chờ
Bảo hiểmThời gian chờ là khoảng thời gian sau khi mua bảo hiểm mà một số quyền lợi chưa có hiệu lực.
Thuế TNCN
Tài chính cá nhânThuế thu nhập cá nhân là thuế lũy tiến đánh trên thu nhập sau khi trừ giảm trừ gia cảnh và bảo hiểm.
Tiết kiệm online
Tiết kiệmTiết kiệm online là gửi tiết kiệm qua app/internet banking, thường lãi cao hơn tại quầy 0,1-0,3%.
Tín dụng đen
Vay vốnTín dụng đen là cho vay lãi suất cắt cổ, trái pháp luật, thường qua app/cá nhân với thủ đoạn đòi nợ trái phép.
Trái phiếu
Đầu tưTrái phiếu là khoản cho vay với doanh nghiệp/chính phủ, nhận lãi cố định và hoàn gốc khi đáo hạn.
Ví điện tử
Ngân hàng sốVí điện tử là ứng dụng lưu trữ tiền và thanh toán, liên kết với tài khoản ngân hàng (MoMo, ZaloPay...).
VNeID
Ngân hàng sốVNeID là ứng dụng định danh điện tử quốc gia, dùng để xác thực danh tính khi mở tài khoản, thẻ, vay.
Vốn lưu động
ChungVốn lưu động là tiền doanh nghiệp cần để vận hành hằng ngày: trả lương, mua hàng, chi phí ngắn hạn.
Xác thực sinh trắc học
Ngân hàng sốXác thực sinh trắc học là dùng khuôn mặt/vân tay để xác minh giao dịch, bắt buộc cho giao dịch giá trị lớn từ 2025.